حقوق مالکیت فکری
فهرست
بنداول: حقوق مالکیتفکری 1
بنددوم: اسم تجاری 8
بندسوم: اختراع 10
بندچهارم: حقوق مادی و معنوی نرم افزارهای رایانه¬ای 12
بندپنجم: حق مولف 14
بندششم: نظام حل و فصل مالکیت فکری 17
بند اول: حقوق مالکیت فکری
تعریف حقوق مالکیت فکری و قلمرو و موضوع آن:
الف: تعریف
1- حقوق مالکیت فکری یا معنوی حقوقی است که شخص نسبت به نتایج یافته ها و آثار فکری خود دارد (محمودی).
2- مجموعه از اختیارات به شخص نسبت به نتایج فعالیت های مبتکرانه در حوزه¬های مختلف صنعت، تجارت، فناوری، علم، ادب و هنر می باشد. (دکتر جعفر زاده)
3- ب: قلمرو: این مالکیت شامل هر چیزی می شود که زایده فکر و ذهن انسان است اگر چه داشتن منشأ ذهنی شرط قرار گرفتن در قلمرو حقوق مالکیت فکری است ولی امروزه نظامهای مالکیت فکری از موضوعات که منشأ ذهنی ندارند نیز حمایت می کنند مثل حق کسب و پیشه و اسرار تجاری... .
4- ج: موضوع مالکیت فکری: سوال که مطرح می شود این است موضوع و متعلق حقوق فکری چیست؟ در این خصوص سه نظریه وجود دارد:
5- فقدان موضوع: طبق این نظر حقوق و امتیازات به شی مادی که اندیشه پدید آورنده در آن منعکس شده است بر می گردد و چیزی مجزای غیر از آن وجود ندارد به عنوان مثال حق مولف موضوع آن کتاب مادی است که نوشته شده است.
6- ایراد: ایراد این نظریه آن است که برخی از مصادق مالکیت معنوی مثل حق کسب و پیشه و یا اسرار تجاری اصلاً به مرحله تجسم یا مادی درنمی آید و از طرف دیگر قوانین مقررات حمایت از پدیده فکری مشروط به ظهور آن به شکل مادی نکرده است.
7- شی غیر مادی: طبق این نظر موضوع مالکیت فکری شی غیرمادی است که همان نتایج فعالیت های مبتکرانه است این پدیده به خودی خود دارای ارزش اقتصادی است.
8- موضوع اعتباری یا فرضی: طبق این نظریه موضوع حقوق مالکیت معنوی امر اعتباری است یعنی همان طور که عقلای جامعه مالکیت را اعتباری کرده اند آفریده های فکری را هم اعتباری کرده¬اند که به نظر اینها موضوع مالکیت معنوی شی غیر مادی است که به واسطه اعتبار عقلای جامعه اعتبار پیدا کرده است.
تذکر: تقسیم حق به اعتبار ارزش مالی:
1- حق مالی (حق عینی مانند حق ماکلیت ارتفاع.
2- و حق دینی.
د: ماهیت یاجایگاه حقوق مالکیت فکری:
در این خصوص نظرات مختلف بیان شده است که قبل از بیان این نظرات باید بگویم که منظور از ماهیت مالکیت فکری رابطه خصوصی بین پدید آورنده و اثرش می باشد.
نظرات:
1- صفایی و لنگرودی: اینها معتقد اند موضوع این حقوق شی معین مادی نیستو این حقوق به مالکیت سنتی شباهت دارد ولی فرق آنها این است که موضوع آنها شی غیرمادی است در واقع حقوق فکری همانند حقوق عینی است با این فرق که حقوق فکری نسبت به یک اثر فکری اعمال می شود «حق مالی عینی».
2- کاتوزیان: این حقوق ماهیت مختلط از حقوق مالی و غیر مالیست این اختلاط به ویژه بر فرض که مؤلف حق انتشار اثر خود را به دیگران واگذار می کند دیده می شود و آنچه انتقال می یابد چهره مالی حق تألیف است و لی حق شخصی غیرمالی او در باره دفاع از اثر و تجدید نظر خود همچنان باقیست و همانند سایر حقوق غیرمالی به دیگری منتقل نمی شود «حق مالی و غیرمالی».
3- دکتر مرحسین: ایشان معتقد است باتوجه به عرف معمول در مالکیت معنوی جنبه مالی بر غیرمالی بر تری دارد و از این حیث باید آنها را جز حقوق مالی تلقی کرد «رجحان یا برتری حق مالی».
4- جعفر زاده: صاحب اثر فکری دارای حقوق مادی و معنوی است ولی حق پدید آورنده نه از جنس حق مالیست و نه غیر مالیست بلکه حق خاص با ماهیت و اوصاف ویژه است و باید آن را تأسیس مالی جدید قانون گذار تلقی کرد «یعنی یک حق مالی جدید در کنار حق عینی و دینی (حق مالی جدید)»
نماد و خلاصه ماهیت مالکیت فکری:
1- حق مالی = عینی
2- حق مالی و غیر مالی
3- رجحان یا برتری حق مالی
4- حق مالی جدید
نکته: حقوق غیر مالی ممکن است آثار مالی داشته باشد اما قابل تبدیل به پول نیست.
ادامه نوشته
بنداول: حقوق مالکیتفکری 1
بنددوم: اسم تجاری 8
بندسوم: اختراع 10
بندچهارم: حقوق مادی و معنوی نرم افزارهای رایانه¬ای 12
بندپنجم: حق مولف 14
بندششم: نظام حل و فصل مالکیت فکری 17
بند اول: حقوق مالکیت فکری
تعریف حقوق مالکیت فکری و قلمرو و موضوع آن:
الف: تعریف
1- حقوق مالکیت فکری یا معنوی حقوقی است که شخص نسبت به نتایج یافته ها و آثار فکری خود دارد (محمودی).
2- مجموعه از اختیارات به شخص نسبت به نتایج فعالیت های مبتکرانه در حوزه¬های مختلف صنعت، تجارت، فناوری، علم، ادب و هنر می باشد. (دکتر جعفر زاده)
3- ب: قلمرو: این مالکیت شامل هر چیزی می شود که زایده فکر و ذهن انسان است اگر چه داشتن منشأ ذهنی شرط قرار گرفتن در قلمرو حقوق مالکیت فکری است ولی امروزه نظامهای مالکیت فکری از موضوعات که منشأ ذهنی ندارند نیز حمایت می کنند مثل حق کسب و پیشه و اسرار تجاری... .
4- ج: موضوع مالکیت فکری: سوال که مطرح می شود این است موضوع و متعلق حقوق فکری چیست؟ در این خصوص سه نظریه وجود دارد:
5- فقدان موضوع: طبق این نظر حقوق و امتیازات به شی مادی که اندیشه پدید آورنده در آن منعکس شده است بر می گردد و چیزی مجزای غیر از آن وجود ندارد به عنوان مثال حق مولف موضوع آن کتاب مادی است که نوشته شده است.
6- ایراد: ایراد این نظریه آن است که برخی از مصادق مالکیت معنوی مثل حق کسب و پیشه و یا اسرار تجاری اصلاً به مرحله تجسم یا مادی درنمی آید و از طرف دیگر قوانین مقررات حمایت از پدیده فکری مشروط به ظهور آن به شکل مادی نکرده است.
7- شی غیر مادی: طبق این نظر موضوع مالکیت فکری شی غیرمادی است که همان نتایج فعالیت های مبتکرانه است این پدیده به خودی خود دارای ارزش اقتصادی است.
8- موضوع اعتباری یا فرضی: طبق این نظریه موضوع حقوق مالکیت معنوی امر اعتباری است یعنی همان طور که عقلای جامعه مالکیت را اعتباری کرده اند آفریده های فکری را هم اعتباری کرده¬اند که به نظر اینها موضوع مالکیت معنوی شی غیر مادی است که به واسطه اعتبار عقلای جامعه اعتبار پیدا کرده است.
تذکر: تقسیم حق به اعتبار ارزش مالی:
1- حق مالی (حق عینی مانند حق ماکلیت ارتفاع.
2- و حق دینی.
د: ماهیت یاجایگاه حقوق مالکیت فکری:
در این خصوص نظرات مختلف بیان شده است که قبل از بیان این نظرات باید بگویم که منظور از ماهیت مالکیت فکری رابطه خصوصی بین پدید آورنده و اثرش می باشد.
نظرات:
1- صفایی و لنگرودی: اینها معتقد اند موضوع این حقوق شی معین مادی نیستو این حقوق به مالکیت سنتی شباهت دارد ولی فرق آنها این است که موضوع آنها شی غیرمادی است در واقع حقوق فکری همانند حقوق عینی است با این فرق که حقوق فکری نسبت به یک اثر فکری اعمال می شود «حق مالی عینی».
2- کاتوزیان: این حقوق ماهیت مختلط از حقوق مالی و غیر مالیست این اختلاط به ویژه بر فرض که مؤلف حق انتشار اثر خود را به دیگران واگذار می کند دیده می شود و آنچه انتقال می یابد چهره مالی حق تألیف است و لی حق شخصی غیرمالی او در باره دفاع از اثر و تجدید نظر خود همچنان باقیست و همانند سایر حقوق غیرمالی به دیگری منتقل نمی شود «حق مالی و غیرمالی».
3- دکتر مرحسین: ایشان معتقد است باتوجه به عرف معمول در مالکیت معنوی جنبه مالی بر غیرمالی بر تری دارد و از این حیث باید آنها را جز حقوق مالی تلقی کرد «رجحان یا برتری حق مالی».
4- جعفر زاده: صاحب اثر فکری دارای حقوق مادی و معنوی است ولی حق پدید آورنده نه از جنس حق مالیست و نه غیر مالیست بلکه حق خاص با ماهیت و اوصاف ویژه است و باید آن را تأسیس مالی جدید قانون گذار تلقی کرد «یعنی یک حق مالی جدید در کنار حق عینی و دینی (حق مالی جدید)»
نماد و خلاصه ماهیت مالکیت فکری:
1- حق مالی = عینی
2- حق مالی و غیر مالی
3- رجحان یا برتری حق مالی
4- حق مالی جدید
نکته: حقوق غیر مالی ممکن است آثار مالی داشته باشد اما قابل تبدیل به پول نیست.
+ نوشته شده در جمعه ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۲:۵۲ ب.ظ توسط عزیزالله نوری
|